Mỹ yêu cầu cơ quan hành pháp gọi AI là “Super Intelligence”
Sắc lệnh 14434 đổi thuật ngữ dùng trong nhánh hành pháp Mỹ, nhưng chưa tự sửa định nghĩa AI trong luật liên bang. Đây là ranh giới quan trọng khi đọc các thông báo mới.
Xong bài này bạn làm được Nếu coi việc đổi tên là một luật AI mới, người đọc có thể hiểu sai phạm vi nghĩa vụ, hiệu lực và ý nghĩa của các tài liệu chính sách Mỹ xuất hiện sau ngày 29/9/2026.
Ngày 29/9/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump ký Sắc lệnh 14434 yêu cầu các cơ quan thuộc nhánh hành pháp liên bang dùng Super Intelligence (SI) — cách gọi mới mà chính quyền Mỹ áp dụng cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong thư từ chính thức, truyền thông công, tài liệu chính sách và các tài liệu không phải luật. Văn bản được đăng trong Federal Register ngày 2/10.
Điểm quan trọng không nằm ở cái tên mới, mà ở phạm vi của văn bản. Fact sheet của Nhà Trắng nói các bộ và cơ quan phải dùng “Super Intelligence” và “SI” trong nhiều loại tài liệu chính thức của nhánh hành pháp. Sắc lệnh còn giao Trợ lý Tổng thống về Khoa học và Công nghệ đề xuất một định nghĩa liên bang cho thuật ngữ mới và xem xét những hành động hành pháp cần thiết để triển khai. Vì vậy, độc giả có thể sớm gặp “SI” ở những chỗ trước đây quen thấy “AI” trong tài liệu của cơ quan Mỹ.
Tuy nhiên, đổi cách gọi trong nhánh hành pháp không đồng nghĩa Quốc hội Mỹ vừa thông qua một đạo luật mới. Chính Sắc lệnh 14434 yêu cầu đánh giá xem định nghĩa “Super Intelligence” có nên sửa đổi, mở rộng hoặc thay thế định nghĩa “artificial intelligence” hiện có trong luật hay không, rồi đề xuất sửa đổi tương ứng nếu cần. Câu chữ đó mô tả một bước đánh giá và đề xuất tiếp theo; nó không nói rằng mọi định nghĩa AI trong luật đã được thay ngay ngày ký.
Phần điều khoản chung cũng nêu rằng sắc lệnh không làm suy giảm thẩm quyền đã được pháp luật trao cho các cơ quan và phải được thực hiện phù hợp với luật hiện hành. Nếu một nghĩa vụ pháp lý cụ thể phụ thuộc vào định nghĩa AI trong một đạo luật, văn bản cần kiểm vẫn là chính đạo luật đó cùng những sửa đổi đã có hiệu lực. Chỉ nhìn thấy chữ “SI” trong một thông báo hành pháp chưa đủ để kết luận quyền hoặc nghĩa vụ pháp lý đã đổi.
Một cách thực tế để đọc tài liệu trong giai đoạn chuyển thuật ngữ là xác định loại văn bản trước. Nếu đó là sắc lệnh hoặc hướng dẫn của cơ quan hành pháp, hãy xem “SI” chỉ thay cách gọi hay đi kèm một định nghĩa có hiệu lực cụ thể. Nếu nội dung nhắc đến nghĩa vụ theo luật, hãy lần tới căn cứ do Quốc hội ban hành và kiểm xem luật đã được sửa hay chưa. Ba lớp này — thuật ngữ, định nghĩa và nghĩa vụ — không nên được gộp thành một.
Reuters đưa tin việc đổi cách gọi diễn ra cùng một sự kiện Nhà Trắng với lãnh đạo nhiều công ty công nghệ và các cam kết tự nguyện về an toàn AI. Bối cảnh đó giải thích vì sao thuật ngữ mới xuất hiện nổi bật, nhưng cam kết tự nguyện của doanh nghiệp và Sắc lệnh 14434 có phạm vi khác nhau. Một bên là cam kết của doanh nghiệp; bên kia là chỉ đạo đối với nhánh hành pháp liên bang.
Với độc giả Việt Nam, khi gặp “Super Intelligence” trong tài liệu chính thức của Mỹ, nên hiểu trước hết đây là thuật ngữ mà nhánh hành pháp đang được yêu cầu sử dụng, sau đó mới kiểm định nghĩa và căn cứ pháp lý của văn bản cụ thể. Riêng Sắc lệnh 14434 chưa đủ để kết luận rằng mọi luật liên bang nhắc tới AI đã tự động được viết lại.